ul. Grudzi±dzka 45 | 87-100 Toruń |  tel. 0 56 611 77 00
szukaj:
Aktualności
Prokuratura Okręgowa
Prokuratury Rejonowe
Brodnica
Chełmno
Golub-Dobrzyń
Grudziądz
Toruń Centrum-Zachód
Toruń Wschód
Wąbrzeźno
Zagadnienia prawne
Artykuły > Biblioteka prawnicza > Słownik pojęć prawniczych A-P
SŁOWNIK POJĘĆ PRAWNICZYCH
A - P


ABOLICJA
AKT OSKARŻENIA
AKTA SPRAWY
AMNESTIA
APELACJA
APLIKACJA
ASESOR
CZYNNOŚCI PROCESOWE
DEKRET
DOBROWOLNE PODDANIE SIĘ KARZE
DOCHODZENIE
DOCHODZENIE UPROSZCZONE
DOZÓR POLICJI
IMMUNITET PROKURATORSKI
INTERES POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO
JAWNOŚĆ PROCESU KARNEGO
KARA
KARA ŁĄCZNA
KASACJA
KONSTYTUCJA
KRYMINALISTYKA
KRYMINOLOGIA
LIST ŻELAZNY
MAŁOLETNI
MŁODOCIANY
NIELETNI
NIEPOCZYLNOŚĆ JAKO OKOLICZNOŚĆ WYŁĄCZAJĄCA WINĘ
NIEZALEŻNOŚĆ PROKURATORA
NIEZAWISŁOŚĆ
OBRONA KONIECZNA
OGLĘDZINY
OPINIA BIEGŁEGO
ORGAN PROCESOWY
ORGANY UPRAWNIONE DO PROWADZENIA POSTĘPOWAŃ
ORZECZENIE
OSKARŻONYM
OSKARŻYCIEL
OSKARŻYCIEL POSIŁKOWY
OSKARŻYCIEL PRYWATNY
OSKARŻYCIEL PUBLICZNY
OSOBA FIZYCZNA
OSOBA NAJBLIŻSZA
OSOBA PRAWNA
PODEJRZANY
POLECENIE SŁUŻBOWE
PORĘCZENIE MAJĄTKOWE
POSTĘPOWANIE PRZYGOTOWAWCZE
POWÓD
POWÓD CYWILNY W PROCESIE KARNYM
POWSZECHNE JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE PROKURATURY
POZBAWIENIE PRAW PUBLICZNYCH
POZEW
PRAWOMOCNOŚĆ
PROKURATOR
PRZEDAWNIENIE
PRZEDAWNIENIE KARALNOŚCI
PRZESTĘPSTWO
PRZESTĘPSTWA ŚCIGANE Z URZĘDU
PRZESTĘPSTWA ŚCIGANE NA WNIOSEK
PRZESTĘPSTWA ŚCIGANE Z OSKARŻENIA PRYWATNEGO
PRZESZUKANIE
PRZEWÓD SĄDOWY
RECYDYWA
ROZPORZĄDZENIE
ROZPRAWA SĄDOWA
SENTENCJA WYROKU
SPRZECIW
STAN WYŻSZEJ KONIECZNOŚCI
ŚLEDZTWO
ŚRODKI KARNE
ŚRODKI ODWOŁAWCZE
ŚRODKI PROBACYJNE
ŚRODKI PRZYMUSU
ŚRODKI ZAPOBIEGAWCZE
ŚWIADEK
ŚWIADEK IN COGNITO
ŚWIADEK KORONNY
TAJEMNICA PAŃSTWOWA
TAJEMNICA POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO
TERMIN ZAWITY (PREKLUZYJNY)
TYMCZASOWE ARESZTOWANIE
UBEZWŁASNOWOLNIENIE
UMORZENIE
USTAWA
WARUNKOWE UMORZENIE POSTĘPOWANIA KARNEGO
WIKTYMOLOGIA
WINA W PRAWIE KARNYM
WYJAŚNIENIA
WYKROCZENIAMI
WYROK
WYSTĄPIENIE
WYSTĘPEK
ZABEZPIECZENIE MAJĄTKOWE
ZASADA HIERARCHICZNEGO PODPORZĄDKOWANIA
ZATARCIE SKAZANIA
ZATRZYMANIE
ZAWIESZENIE POSTĘPOWANIA
ZAWISŁOŚĆ SPRAWY
ZAŻALENIE
ZBRODNIE
ZEZNANIA

ABOLICJA – to rodzaj generalnego aktu łaski, na mocy którego organ państwowy (z reguły parlament ) puszcza w niepamięć określone przestępstwa i przebacza je, a sprawach o tego rodzaju przestępstwa nie pozwala wszczynać i prowadzić postępowania karnego.

AKT OSKARŻENIA - jako warunek uruchomienia stadium postępowania jurysdykcyjnego, jest to skierowany do sądu wniosek uprawnionego oskarżyciela o stwierdzenie winy oskarżonego w popełnieniu określonego przestępstwa i wyciągnięcie stąd odpowiednich konsekwencji prawnokarnych. Jest on pismem procesowym, które oprócz warunków ogólnych każdego tego rodzaju pisma, spełniać musi także szczególne wymogi formalne określone w kodeksie postępowania karnego.
Wyróżnić można zwykłe akty oskarżenia, które sporządza się w sprawach podlegających rozpoznaniu w trybie zwyczajnym oraz w których oskarżyciel posiłkowy wnosi własny akt oskarżenia o czyn ścigany z oskarżenia publicznego, a także szczególne akty oskarżenia tj. w postępowaniu uproszczonym oraz akt oskarżenia oskarżyciela prywatnego w postępowaniu w sprawach z oskarżenia prywatnego.

AKTA SPRAWY - zbiór dokumentów odnoszących się do konkretnej sprawy sądowej lub prokuratorskiej. Akta każdej sprawy są umieszczone w oddzielnej okładce, sporządzonej według wzoru i oznaczonej sygnaturą. Karty znajdujące się w aktach sprawy są zszyte i ponumerowane. Jeden tom akt sprawy może zawierać do 200 kart.

AMNESTIA – to zbiorowy akt łaski polegający na darowani lub złagodzeniu kar prawomocnie orzeczonych za przestępstwa.

APELACJA - (z łaciny appellatio - odwołanie się), w prawie - środek odwoławczy od orzeczenia (wyroku) sądu I instancji do sądu II instancji. W praktyce apelację od wyroku sądu rejonowego (I instancja) rozpoznaje sąd okręgowy (II instancja), a od wyroku sądu okręgowego - sąd apelacyjny (II instancja).

APLIKACJA - praktyka, mająca przygotować do zawodu sędziego, adwokata, prokuratora, notariusza, radcy lub pracownika administracji państwowej. W Polsce wyróżnia się m. inn. aplikację: sądową, prokuratorską, adwokacką, notarialną, radcowską i referendarską. Aplikacja odbywa się w określonym czasie, niezbędnym do pełnego przygotowania się do wykonywania zawodu lub objęcia stanowiska w wymiarze sprawiedliwości i kończy się zdaniem stosownego egzaminu.

ASESOR - w dawnej Polsce osoba pełniąca określone funkcje w sądzie oraz na sejmiku. Także tytuł sędziów sądu nadwornego, marszałkowskiego i sejmowego. W chwili obecnej asesor to urzędnik prokuratury, sądu lub notariatu, który odbył aplikację i nie uzyskał nominacji.

CZYNNOŚCI PROCESOWE – to przewidziane przez prawo zachowanie się w procesie, mające na celu wywołanie określonych skutków procesowych. Należy do nich m.in.: czynności organów procesowych np. wyroki i postanowienia; czynności stron np. wnioski dowodowe i środki odwoławcze; czynności innych uczestników postępowania np. zeznania świadków, biegłych itp.
Najważniejszą grupę czynności procesowych stanowią oświadczenia procesowe tj. oświadczenia wiedzy np. opinie biegłych oraz oświadczenia woli np. decyzje organów procesowych, wnioski stron itp. Oświadczenia procesowe składa są w formie pisemnej – wówczas wymagany jest podpis wykonującego tę czynność np. sporządzenie środka odwoławczego bądź w formie ustnej np. podanie ustnie najważniejszych powodów wyroku po jego ogłoszeniu.

DEKRET - akt prawny mający moc ustawy, wydany przez inny organ niż parlament, najczęściej przez organ władzy wykonawczej. Obecnie znaczenie dekretu w systemie źródeł prawa zanika, występują tendencje do jego wyeliminowania.

DOBROWOLNE PODDANIE SIĘ KARZE – to nowa instytucja wprowadzona do kodeksu postępowania karnego z 1997 r., która ma na celu odformalizowanie i skrócenie tego postępowania. Może ona być zastosowana, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nie przeprowadzenia rozprawy. Prokurator może wówczas, za zgodą oskarżonego, dołączyć do aktu.

DOCHODZENIE - forma prowadzenia postępowania przygotowawczego, toczy się w sprawach, w których prowadzenie śledztwa nie jest obowiązkowe, czyli w innych niż określone w art. 309 § 1 pkt 1 do 5 k.p.k. Dochodzenie prowadzi Policja, chyba że prowadzi je prokurator. Prokurator wówczas może powierzyć Policji przeprowadzenie prowadzonego przez siebie dochodzenia w całości albo w określonym zakresie lub dokonanie poszczególnych czynności dochodzenia. Dochodzenie powinno być ukończone w ciągu miesiąca. Prokurator nadzorujący dochodzenie może przedłużyć ten okres do 3 miesięcy. W razie nie zakończenia dochodzenia w ciągu 3 miesięcy akta sprawy przekazuje się prokuratorowi nadzorującemu dochodzenie, który może je przedłużyć na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż na dalsze 3 miesiące, lub przejąć je do śledztwa.

DOCHODZENIE UPROSZCZONE - prowadzi się co do zasady w sprawach zagrożonych karą nie przekraczającą 3 lat pozbawienia wolności lub innymi karami, z wyjątkiem spraw o przestępstwa określone w stosownych uregulowaniach kodeksu postępowania karnego /art.469/. Do prowadzenia wspomnianego dochodzenia uprawnione są obok Prokuratury i Policji, Straż Graniczna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, finansowe organy dochodzeniowe, organy Państwowej Inspekcji Handlowej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Urzędy Skarbowe i inspektorzy kontroli skarbowej, organy Państwowej Agencji Radiokomunikacyjnej, funkcjonariusze Straży Leśnej lasów Państwowych, organy parków narodowych i Państwowa Straż Łowiecka.
Wszystkie organy uprawnione do prowadzenia dochodzenia uproszczonego mogą działać wyłącznie w zakresie spraw im zleconych. Dlatego też w przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę trybu uproszczonego na zwyczajny muszą być zastąpione przez prokuratora lub policję.
Do podstawowych odstępstw tego szczególnego trybu postępowania karnego od modelu postępowania zwyczajnego należą: nie jest w tym postępowaniu wymagane co do zasady sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz postanowienie o zamknięciu dochodzenia; nie ma obowiązku zapoznania podejrzanego z materiałami ukończonego postępowania, następuje to jedynie na wniosek podejrzanego lub jego obrońcy; dochodzenie może być ograniczone do przeprowadzenia czynności mających na celu ustalenie, czy zachodzą wystarczając podstawy do wniesienia tzw. uproszczonego aktu oskarżenia; ww akt oskarżenia nie musi zawierać uzasadnienia i mogą go sporządzać zarówno jak i inne wymienione wyżej orany uprawnione do prowadzenia tego dochodzenia. Spośród wymienionych uprawnionych podmiotów tylko akt oskarżenia sporządzony przez policję zatwierdza i wnosi do sądu prokurator. Pozostałe organy prowadzące dochodzenia uproszczone mogą czynić to samodzielnie. Sąd rozpoznaje ww sprawę jednoosobowo /w przeciwieństwie do ogólnej zasady orzekania na rozprawie w składzie jednego sędziego i dwóch ławników/. Jako oskarżyciel publiczny mogą w tych sprawach występować oprócz prokuratora /co jest zasadą w postępowaniu zwyczajnym/ również inne wspomniane organy uprawnione do samodzielnego sporządzania, wnoszenia i popierania oskarżenia.

DOZÓR POLICJI - jest środkiem zapobiegawczym, którego istota tkwi w tym, iż oddany pod ten dozór ma obowiązek stosowania się do wymagań zawartych w postanowieniu sądu lub prokuratora o jego zastosowaniu. Wymagania te mogą polegać m in. Na zakazie wydalania się z określonego miejsca pobytu, obowiązku periodycznego zgłaszania się do organu dozorującego, zawiadamiania o zamierzonym terminie wjazdu i powrotu.

IMUNITET PROKURATORSKI - zakaz pociągnięcia prokuratora do odpowiedzialności karnej sądowej oraz administracyjnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego, a także zatrzymania bez zgody przełożonego dyscyplinarnego (za wyjątkiem zatrzymania na gorącym uczynku). Wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej składa rzecznik dyscyplinarny. Za wykroczenie prokurator odpowiada dyscyplinarnie(art. 54 ustawy z dnia 20.06.1985 roku o prokuraturze).

INTERES POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO - korzystny efekt ( rezultat) ogółu działań zmierzających do osiągnięcia celów postępowania przygotowawczego, polegających na ustaleniu czy przestępstwo zaistniało, wykryciu sprawcy i zebraniu dowodów pozwalających na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Interes postępowania przygotowawczego może stać na przeszkodzie udzielaniu informacji mediom. Do udzielenia lub zezwolenia na udzielenie mediom informacji wynikających z prowadzonego postępowania przygotowawczego uprawniony jest jedynie prokurator.

NA GÓRĘ

JAWNOŚĆ PROCESU KARNEGO - w zależności od stadium postępowania karnego dostęp do informacji związanej z jego prowadzeniem jest zróżnicowany. Postępowanie przygotowawcze, a więc dochodzenie i śledztwo ze swojej istoty cechują się niejawnością. Bez tajności w wielu wypadkach niemożliwym byłoby ustalenie sprawcy przestępstwa i zebranie przeciwko niemu wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na wniesienie aktu oskarżenia. Znajomość przez sprawców przestępstw podejmowanych przez organy ścigania działań pozbawiałoby te organy możliwości wykonywanie niektórych czynności zmierzających do zebrania dowodów, umożliwiłoby sprawcom podejmowanie działań zmierzających do zatarcia śladów przestępstwa, jak i ich sprawstwa, a niejednokrotnie utrudniałoby ich ujęcie.
Nie bez znaczenia jest także fakt, że informacje zbierane w toku postępowania przygotowawczego cechują się stosunkowo większym stopniem niepewności co do ich wiarygodności i stąd też ich upublicznienie może spowodować nieodwracalne szkody dla uczestników postępowania. Na przykład informacja w mediach o przedstawieniu danej osobie zarzutu popełnienia przestępstwa może być odebrana przez przeciętnego odbiorcę jako stwierdzenie jej sprawstwa. Kłóci się to z kodeksową zasadą domniemania niewinności (art.5 § 1 kpk). Tym bardziej, że przedstawienie zarzutu danej osobie jest niejednokrotnie pierwszym procesowym kontaktem z nią i podczas przesłuchania może ona przedstawić takie okoliczności (linia obrony), które po sprawdzeniu wykluczą jej sprawstwo i spowodują umorzenie wobec tej osoby postępowania. Jednakże szkody wyrządzone podaniem wcześniejszej informacji będą nieodwracalne. W praktyce prokuratorów okręgu świdnickiego zanotowano przypadek, kiedy nieodpowiedzialne spekulacje prasowe o winie pewnej osoby, doprowadziły do skutecznego targnięcie się przez nią na własne życie.
Rozumiejąc rolę tajemnicy w postępowaniu przygotowawczym ustawodawca w art. 241 rozdział XXX kodeksu karnego spenalizował działanie polegające na jej niedochowaniu. Wedle tego przepisu podlega karze ten " kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym". Uprawnionym do udzielenia informacji z toczącego się śledztwa i dochodzenia jest prokurator. Rozważając wyrażenie zgody na udzielenie informacji mediom prokurator musi więc dokonać trudnej oceny, biorąc z jednej strony pod uwagę dobro toczącego się postępowania przygotowawczego i uzasadnione interesy jego uczestników, a z drugiej strony prawo społeczeństwa do informacji wyrażone odpowiednimi zapisami ustawy o prawie prasowym.
Większym stopniem jawności cechuje się rozprawa przed sądem. Art. 355 kpk stwierdza, że rozprawa odbywa się jawnie, a ograniczenia jawności są określone przez ustawę. Następne przepisy zawarte w art.356 - 364 kpk dotyczą ograniczenia jawności rozprawy głównej. Niejawna jest rozprawa dotycząca wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowania środka zabezpieczającego, a także dotycząca sprawy o pomówienie lub znieważenie, chyba że pokrzywdzony wyrazi inną wolę we wniosku do sądu. Sąd wyłącza jawność rozprawy w całości lub części , jeżeli jawność mogłaby: wywołać zakłócenie spokoju publicznego, obrażać dobre obyczaje , ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane w tajemnicy lub naruszyć ważny interes prywatny. Nadto sąd wyłącza jawność na żądanie osoby, która złożyła wniosek o ściganie, jeżeli oskarżonym jest choćby jeden nieletni lub na żądanie świadka - w zakresie jego zeznań - jeżeli treść zeznań mogłaby narazić na hańbę jego albo osobę dla niego najbliższą (art.183§2 kpk) .
Za zgodą sądu przedstawiciele radia, telewizji, filmu i prasy mogą dokonywać za pomocą aparatury utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy, gdy przemawia za tym uzasadniony interes społeczny, zaś dokonywanie tych czynności nie będzie utrudniać prowadzenia rozprawy, a ważny interes uczestnika postępowania się temu nie sprzeciwia (art.357§1 kpk). Redakcja przepisu pozwala na wyciągnięcie wniosku, że takie zezwolenie powinno być raczej wyjątkiem niż regułą. W pewnych sytuacjach jawność jest niewskazana ze względu na nacisk ulegającej często pochopnym sądom opinii publicznej. Wynaturzeniem jawności były, znane z niedawnej historii, pokazowe procesy odprawiane w halach fabrycznych. W tym duchu powinno się także traktować uszczypliwe - w mniemaniu różnych dziennikarzy - uwagi typu "telewizja nie została wpuszczona na salę rozpraw". W tym miejscu należy podkreślić, że polskie ustawodawstwo jest w tym zakresie liberalne ponieważ nie przewiduje bezwzględnego zakazu utrwalania procesów sądowych. Tymczasem takie praktyki mogą z rozprawy uczynić jarmarczne widowisko, a co najmniej przeszkodzić w zachowaniu atmosfery swobody i spokoju sprzyjającej wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym prawidłowemu wyrokowaniu.

KARA - środek represyjny stosowany wobec osób, które popełniły przestępstwo lub w jakikolwiek inny sposób naruszyły normy prawne lub obyczajowe. Kodeks karny (art.32 kk) przewiduje następujące kary: grzywnę, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności, 25 lat pozbawienia wolności i dożywotnie pozbawienie wolności. Środkami karnymi są natomiast: pozbawienie praw publicznych, zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej, zakaz prowadzenia pojazdów, przepadek przedmiotów, obowiązek naprawienia szkody, nawiązka, świadczenie pieniężne i podanie wyroku do publicznej wiadomości (art.39 kk).

KARA ŁĄCZNA - wymierzana jest wówczas, gdy sprawca popełnił dwa albo więcej przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, i wymierzono za nie kary zasadnicze tego samego rodzaju. Kara łączna nie może być niższa od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa i nie może przekroczyć sumy kar wymierzonych, jak również górnej granicy danego rodzaju kary.

KASACJA - (z łaciny cassatio - zmiana, zniszczenie) - w postępowaniu sądowym środek odwoławczy od orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji do Sądu Najwyższego. Kasacja umożliwia przeprowadzenie kontroli zaskarżonego wyroku z powodu naruszenia przepisów prawa. Kasacja może być wniesiona tylko od prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego, kończącego postępowanie sądowe.

KONSTYTUCJA - ustawa zasadnicza, podstawowy akt prawotwórczy określający ustrój danego państwa, reguluje całokształt zagadnień ustroju społeczno - gospodarczego i politycznego w szczególności organizację oraz sposób powoływania najważniejszych ogniw aparatu państwowego oraz normująca podstawowe prawa i obowiązki obywatela.

NA GÓRĘ

KRYMINALISTYKA - nauka o sposobach i środkach, stosowanych w celu zapobiegania przestępstwom, ujawnienia przestępstw oraz ustalania kto je popełnił. W walce z przestępczością kryminalistyce przypada szczególnie doniosła rola. Nie można skutecznie prowadzić postępowania karnego bez wiadomości z tej dziedziny. W zakres kryminalistyki wchodzą kwestie natury taktycznej (planowanie śledztwa, problematyka przesłuchania, obserwacja, wywiad) oraz technicznej (badania odcisków palców, stóp, narzędzi, kół pojazdu, ekspertyza dokumentów, broni palnej, itp.).

KRYMINOLOGIA - nauka badająca przestępstwo, przestępczość, przestępcę oraz skuteczność stosowanych przez prawo karne środków walki z przestępczością. Kryminologia ujmuje przestępstwo nie jako pojęcie prawne, lecz jako zjawisko psychofizyczne i społeczne. Głównym celem jej dociekań jest wykrycie przyczyn przestępczości oraz wszelkich okoliczności, które jej sprzyjają. Kryminologia prócz własnych badań, korzysta ze zdobyczy innych nauk zajmujących się człowiekiem, takich jak socjologia, psychiatria i pedagogika.

LIST ŻELAZNY - to swoista umowa zawarta miedzy właściwym miejscowo sądem okręgowym a oskarżonym przebywającym za granicą, stosownie do której oskarżony stawi się do sądu lub prokuratora w oznaczonym terminie i będzie przestrzegać ustalonych w ustawie warunków, w zamian za co będzie odpowiadać z wolnej stopy.

MAŁOLETNI - w prawie cywilnym osoba fizyczna, która nie ukończyła 18 lat i w związku z tym nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych. Wyjątkowe sytuacje w której małoletni nabywa pełną zdolność do czynności prawnych są określone w ustawie.

MŁODOCIANY – to zgodnie z kodeksem karnym sprawca, który w czasie popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat, (ale ukończył 17 lat) a w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat. Odpowiadają oni na zasadach ogólnych określonych w kodeksie karnym z preferencją celu wychowawczego przy orzekaniu i wykonaniu kary.

NIELETNI - w prawie karnym osoba, która nie ukończyła 17 lat w chwili popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary. Nieletni nie odpowiada według zasad określonych w kodeksie karnym, z wyjątkiem określonych przypadków. Wyjątki od tej zasady określone są w art. 10 § 2 kk.

NIEPOCZYLNOŚĆ JAKO OKOLICZNOŚĆ WYŁĄCZAJĄCA WINĘ - to stan sprawcy z powodu, którego nie mógł on w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swym postępowaniem. Przyczyną zaś tego stanu jest choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub innego rodzaju zakłócenia czynności psychicznych.

NIEZALEŻNOŚĆ PROKURATORA - jedna z podstawowych zasad ustrojowych określająca pozycję prokuratora jako organu procesowego, opisana w art. 8 ust. 1 ustawy o prokuraturze. Oznacza ona brak podporządkowania prokuratora na zewnątrz, czyli niezależność od innych organów państwowych, a także niezależność w stosunkach wewnętrznych w prokuraturze, przy wykonywaniu czynności określonych w ustawach. Ten drugi rodzaj niezależności doznaje znacznych ograniczeń z uwagi na zasadę hierarchicznego podporządkowania.

NIEZAWISŁOŚĆ - jedna z podstawowych zasad wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z którą sędzia podlega tylko aktom prawnym, kieruje się zgromadzonym materiałem dowodowym i sumieniem oraz nie może w tym zakresie być uzależniony od innych organów administracji, władzy i sądownictwa. Art.178 ust.1 Konstytucji RP i art. 48 ustawy o ustroju sądów powszechnych stwierdza, że sędzia w sprawowaniu swojego urzędu jest niezawisły i podlega tylko ustawom. Zasada niezawisłości polega na stworzeniu takich warunków by sędzia orzekał tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa, zgodnie ze swoją wiedzą i własnym wewnętrznym przekonaniem, bez jakichkolwiek wpływów i nacisków zewnętrznych. Z uwagi na zasadę niezawisłości działalność jurysdykcyjna sędziów, polegająca na rozpoznawaniu spraw, podlega wyłącznie nadzorowi judykacyjnemu. Nadzór ten - zgodnie z zasadą instancyjności - polega na rozpatrywaniu środków zaskarżenia przez instancyjne sądy wyższego rzędu celem korygowania wadliwych orzeczeń.

OBRONA KONIECZNA - jako klasyczny kontratyp czyli okoliczność uchylająca bezprawność czynu – polega na odpieraniu bezprawnego, bezpośredniego zamachu na dobro chronione prawem. Korzystając z samoistnego prawa do obrony osoba zaatakowana nie ma obowiązku /jak np. w przypadku stanu wyższej konieczności/ ani ratowania się ucieczką, ani ukrywania się przed napastnikiem. Nie musi również ostrzegać go, że ma zamiar skorzystać z przysługującego mu prawa do czynnej obrony. Obrona ta musi być jednak konieczna tzn. np. nie należy atakować napastnika, gdy wystarczyło „uchylić" się jedynie od ataku. Bezprawność, jako cecha zamachu oznacza, że może on pochodzić jedynie od człowieka, gdyż tylko zachowanie człowieka można rozpatrywać w aspekcie jego zgodności bądź niezgodności z prawem. Prawo do obrony koniecznej przysługuje nie tylko wobec zamachu bezprawnego lecz przy tym rzeczywistego tzn. nie urojonego. Odpierający zamach musi działać w celu jego odparcia a więc musi mieć świadomość zamachu i wolę obrony zaatakowanego dobra. Działanie obronne musi być skierowane przeciwko napastnikowi, a nie osobie trzeciej.
Świadome użycie nadmiernych środków lub sposobów obrony w sytuacji, gdy można było odeprzeć zamach za pomocą środków czy sposobów mniej niebezpiecznych ale równie skutecznych, nazywamy przekroczeniem granic obrony koniecznej. Dotyczy to np. sytuacji, gdy oddano strzał w klatkę piersiową lub głowę, zaś dla obezwładnienia napastnika wystarczył strzał w jego nogi. Przekroczenie granic obrony koniecznej będzie miało miejsce także w sytuacji podjęcia działań obronnych, gdy zamach nie wszedł jeszcze w stadium bezpośredniego zagrożenia /np. zaatakowanie osoby podejrzewanej o zamiar bezpośredniego ataku, gdy atak taki jeszcze nie nastąpił/ lub zagrożenie takie już ustąpiło /np. zadawanie ciosów obezwładnionemu napastnikowi/. Zgodnie z obowiązującym kodeksem karnym w razie wspomnianego przekroczenia granic obrony koniecznej sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.
Należy również podkreślić, iż brak związku między przekroczeniem wspomnianych granic a sytuacją obrony koniecznej lub zerwanie tego związku /np. zaatakowanie napastnika w innym dniu celem wywarcia zemsty/ oznacza, że mamy do czynienia ze zwykłym przestępstwem.

OGLĘDZINY - czynność dowodowa w procesie cywilnym i karnym , polegająca na zapoznaniu się przez organ procesowy z miejscem, ciałem osoby lub rzeczą, celem ujawnienia ich cech charakterystycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia o przedmiocie postępowania lub ujawnienia źródła dowodu.

OPINIA BIEGŁEGO jest środkiem dowodowym dotyczącym okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, których stwierdzenie wymaga wiadomości specjalnych tj. przekraczających normalną, ogólnie dostępną w danym społeczeństwie wiedzę w zakresie nauki, sztuki, techniki itp.

ORGAN PROCESOWY - organ państwowy powołany przez ustawę do pełnienia określonej roli w procesie karnym. W zależności od stadium postępowania karnego, wyróżnia się organy postępowania przygotowawczego (np. prokurator, policja, żandarmeria wojskowa), organy postępowania jurysdykcyjnego (np. sąd) oraz organy postępowania wykonawczego (np. sąd penitencjarny, dyrektor zakładu karnego, aresztu śledczego, sądowy kurator zawodowy itp.).

ORGANY UPRAWNIONE DO PROWADZENIA POSTĘPOWAŃ PRZYGOTOWAWCZYCH - organem uprawnionym przez kodeks postępowania karnego do prowadzenia postępowania przygotowawczego jest prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie - Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom.
Uprawnienia Policji przysługują także organom Straży Granicznej, Urzędowi Ochrony Państwa oraz finansowym organom dochodzenia, w zakresie ich właściwości oraz innym organom przewidzianym w przepisach szczególnych.
Każdy z organów prowadzi postępowania w zakresie swojej działalności - Straż Graniczna w sprawach związanych z ochroną granicy państwowej, do Urzędu Ochrony Państwa należy m.in. ściganie sprawców godzących w bezpieczeństwo obronności państwa, przestępstw o charakterze międzynarodowym, szpiegostwa i terroryzmu. Urzędy skarbowe i inspektorzy kontroli skarbowej prowadzą sprawy karno - skarbowe określone w Kodeksie karnym skarbowym. Do prowadzenia dochodzeń uproszczonych uprawnieni są także strażnicy leśni i inni funkcjonariusze Lasów Państwowych, jeżeli przedmiotem przestępstwa jest drewno pochodzące z lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej o przestępstwa, których przedmiotem jest zwierzyna, a także dyrektorzy Parku Narodowego, jeżeli przedmiotem przestępstwa jest drewno z parku. Państwowa Inspekcja Handlowa, Państwowa Inspekcja Sanitarna i Państwowa Agencja Radiokomunikacyjna mogą prowadzić postępowania przygotowawcze w sprawach określonych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 1998 r. (Dz.U. Nr 114, poz.740).

ORZECZENIE - rozstrzygnięcie konkretnej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji. Orzeczenia sądowe w prawie polskim są wydawane w postaci wyroków lub postanowień. Wyroki zapadają z reguły na rozprawie sądowej i zawierają rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (skazanie lub uniewinnienie, uwzględnienie lub oddalenie powództwa) oraz podlegają zaskarżeniu (apelacja). Postanowienia zapadaja na posiedzeniu (w postępowaniu cywilnym także na posiedzeniu niejawnym) i dotyczą wszystkich kwestii, dla których ustawa nie zastrzegła formy i podlegają zaskarżeniu, gdy zamykają drogę do wydania wyroku (np. umorzenie) oraz w przypadkach przewidzianych w ustawie.

NA GÓRĘ

OSKARŻONYM Oskarżonym – jest osoba, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu /wniesiono akt oskarżenia/ lub osoba, co do której prokurator złożył wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

OSKARŻYCIEL - osoba lub organ składający akt oskarżenia (skargę) i popierający w toku karnego postępowania sądowego żądanie ukarania oskarżonego.

OSKARŻYCIEL PRYWATNY – to osoba pokrzywdzona, która w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego może wnosić do sądu i popierać akt oskarżenia jako pełnoprawna strona. Wniesienie skargi przez jednego z pokrzywdzonych nie zamyka innym pokrzywdzonym możliwości wystąpienia w roli oskarżycieli. W przypadku kilku pokrzywdzonych jednym czynem, każdemu z nich przysługuje prawo wniesienia i popierania oskarżenia.

OSKARŻYCIEL POSIŁKOWY – to pokrzywdzony, który w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego działa jako strona obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego (subsydiarnie).
Warunkiem przystąpienia pokrzywdzonego do procesu w tej roli jest zarówno wniesienie oskarżenia przez prokuratora (działa wówczas obok niego) jak i wniesienie przez pokrzywdzonego samodzielnej skargi posiłkowej w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego.
Oskarżyciel posiłkowy jest pełnoprawną stroną procesową działającą na niekorzyść oskarżonego. Może także w toku postępowania korzystać z pomocy pełnomocnika. Odstąpienie tego oskarżyciela od oskarżenia powodu, iż nie może on ponownie przyłączyć się do postępowania. Śmierć tego oskarżyciela nie tamuje biegu postępowania, a osoby najbliższe mogą przystąpić do postępowania w tym charakterze w każdym stadium.

OSKARŻYCIEL PUBLICZNY – to organ państwowy, któremu ustawa procesowa pozwala na wniesienie i popieranie publicznego aktu oskarżenia w imieniu państwa. W naszym kraju oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator, a w ograniczonym zakresie także inny organ państwowy, w granicach ustawowego upoważnienia (patrz postępowanie uproszczone).

OSOBA FIZYCZNA - w obowiązującym prawie każdy człowiek. Osoba fizyczna przysługuje tzw. zdolność prawna - może ono mieć prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa cywilnego (np. być dłużnikiem czy spadkobiercą). W Polsce zdolność prawna osób fizycznych rozpoczyna się z chwilą narodzin urzędowo stwierdzonych w akcie urodzenia i trwa do momentu śmierci oznaczonej w akcie zgonu. Zdolność prawną mają zarówno dorośli, jak i dzieci, które np. mają prawo do dziedziczenia majątku po zmarłych krewnych.

OSOBA NAJBLIŻSZA - zgodnie z art. 115 § 11 kk osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.

OSOBA PRAWNA - podmiot stosunków cywilnoprawnych. Na gruncie polskiego prawa osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Osobowość prawną przyznaną szczególnymi przepisami posiadają m.in. przedsiębiorstwa państwowe, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne , spółdzielnie, fundacje.Osoba prawna działa przez swoje organy (czyli wewnętrzne władze, np. dyrektora, zarząd) w sposób przewidziany w odpowiedniej ustawie i opartym na niej statucie.

PODEJRZANY – to osoba wobec, której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Od tego momentu toczy się postępowanie przeciwko określonej osobie, w tzw fazie in personam.

POLECENIE SŁUŻBOWE - ustne lub pisemne zlecanie pracownikowi konkretnych obowiązków lub czynności do wykonania. Wykonywanie poleceń służbowych dotyczących pracy jest jednym z podstawowych obowiązków pracowniczych, a nieusprawiedliwiona odmowa wykonania polecenia jest uznawana za ciężkie naruszenie tych obowiązków.
Wydawanie poleceń służbowych prokuratorowi jest w znacznym stopniu ograniczone zapisami art.8 ustawy o prokuraturze, szczególnie w zakresie poleceń dotyczących treści czynności procesowej.

PORĘCZENIE MAJĄTKOWE – jest nie izolacyjnym środkiem zapobiegawczym i polega na złożeniu przez podejrzanego (oskarżonego) lub inną osobę gwarancji w wartościach majątkowych tj. w postaci pieniędzy, papierów wartościowych, zastawu lub hipoteki. Poręczający nie traci prawa własności w stosunku do przedmiotu poręczenia, ale nie może nim rozporządzać dopóki trwa poręczenie. W razie ucieczki lub ukrycia się podejrzanego (oskarżonego) stanowiące przedmiot poręczenia wartości majątkowe lub zobowiązania ulegają przepadkowi lub ściągnięciu, o czym poręczający jest uprzedzany przez organ stosujący ten środek zapobiegawczy.

POSTĘPOWANIE PRZYGOTOWAWCZE - (art. 297 - 336 k.p.k.) stadium procesu karnego poprzedzające postępowanie sądowe, wszczynane gdy zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa, które ma na celu:
- ustalenie, czy rzeczywiście zostało popełnione przestępstwo,
- wyjaśnienie okoliczności sprawy,
- wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy,
- zebranie danych osobopoznawczych o podejrzanym,
- utrwalenie dowodów dla sądu.
Postępowanie przygotowawcze prowadzi się w formie dochodzenia lub śledztwa.

POWÓD - osoba występująca w procesie cywilnym, a także karnym jako powód cywilny, z powództwem w poszukiwaniu ochrony prawnej.

POWÓD CYWILNY W PROCESIE KARNYM – jest nim pokrzywdzony, który aż do rozpoczęcia przewodu sądowego może wytoczyć powództwo cywilne dochodząc od oskarżonego swoich roszczeń majątkowych, wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Z pozwem takim może wystąpić także zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia. W razie śmierci pokrzywdzonego (powoda cywilnego) osoby najbliższe mogą wytoczyć powództwo o przysługujące im roszczenie majątkowe, wynikające z popełnionego przestępstwa. W wypadku śmierci pokrzywdzonego (powoda cywilnego) osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego i dochodzić przysługujących im roszczeń. Prokurator natomiast może wytoczyć powództwo cywilne na rzecz pokrzywdzonego lub po jego śmierci na rzecz osób najbliższych, jeżeli wymaga tego interes społeczny, aż do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej.

POWSZECHNE JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE PROKURATURY - są to jednostki poszczególnych szczebli uszeregowanych hierarchicznie.
- najwyższym szczeblem jest Prokuratura Krajowa wchodząca w skład Ministerstwa Sprawiedliwości, którą kieruje w zakresie określonym przez Prokuratora Generalnego (Ministra Sprawiedliwości), Prokurator Krajowy.
- niższym szczeblem w hierarchii jest Prokuratura Apelacyjna. Prokuraturą apelacyjną kieruje prokurator apelacyjny. Prokurator apelacyjny jest prokuratorem przełożonym prokuratorów prokuratury apelacyjnej, prokuratorów prokuratur okręgowych oraz prokuratorów prokuratur rejonowych na obszarze działania prokuratury apelacyjnej. (np. Apelacja Wrocławska obejmuje swoim obszarem całe województwo dolnośląskie, czyli okręgi: świdnicki, legnicki, jeleniogórski, wrocławski oraz województwo opolskie z okręgiem w Opolu).
- następna w kolejności jest Prokuratura Okręgowa. Prokuraturą okręgową kieruje prokurator okręgowy. Prokurator okręgowy jest prokuratorem przełożonym prokuratorów prokuratury okręgowej oraz prokuratorów rejonowych i prokuratorów prokuratur rejonowych na obszarze działania prokuratury okręgowej.
- najniżej usytuowana jest Prokuratura Rejonowa. Prokuraturą rejonową kieruje prokurator rejonowy.
Pojęcie powszechne jednostki organizacyjne prokuratury jest używane celem odróżnienia opisanych wyżej jednostek od prokuratur wojskowych i Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej.

NA GÓRĘ

POZBAWIENIE PRAW PUBLICZNYCH - środek karny obejmujący utratę czynnego i biernego prawa wyborczego do organu władzy publicznej, organu samorządu zawodowego lub gospodarczego, utratę prawa do udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz do pełnienia funkcji w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego lub zawodowego, jak również utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego. Pozbawienie praw publicznych obejmuje ponadto utratę orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz utratę zdolności do ich uzyskania w okresie trwania pozbawienia praw. Sąd może orzec pozbawienie praw publicznych w razie skazania na karę pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 za przestępstwo popełnione w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie.

POZEW - pismo procesowe, które złożone do sądu właściwego rzeczowo i miejscowo inicjuje proces cywilny. Pozew tzw. adhezyjny można złożyć w także w postępowaniu karnym przeciw oskarżonemu w celu dochodzenia roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa.

PRAWOMOCNOŚĆ - nieodwołalność i niedopuszczalność zmiany lub uchylenia orzeczenia zwykłymi środkami odwoławczymi (cecha orzeczenia prawnego). Wyróżnić można prawomocność formalną i prawomocność materialną orzeczeń sądowych. Prawomocność formalna zachodzi wówczas, gdy od danego orzeczenia nie przysługuje żaden środek odwoławczy, wyjątkiem nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Prawomocność materialna polega na tym, że po wydaniu orzeczenia sądowego w danej sprawie nie można rozstrzygnąć jej jeszcze raz na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Takie orzeczenie wiąże sąd lub inny organ, który je wydał, i strony uczestniczące w danej sprawie, a także inne podmioty.

PROKURATOR – kierowniczy organ procesowy postępowania przygotowawczego oraz oskarżyciel publiczny. Sprawuje nadzór procesowy nad dochodzeniem prowadzonym zarówno przez policję, jak i inne organy uprawnione do tego odrębnymi przepisami. Prowadzi osobiście lub powierza policji prowadzenie śledztw. Jest oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami. Szerzej na temat statusu, pozycji i zadań prokuratora na niniejszej witrynie internetowej pod hasłem prokurator i prokuratura.

PRZEDAWNIENIE - w prawie karnym jest to zaniechanie karania przestępcy przez państwo na skutek upływu wskazanego w przepisach prawa karnego okresu czasu, przy czym nie oznacza to, że przedawnienie znosi przestępności czynu, lecz tylko jego karalność.

PRZEDAWNIENIE KARALNOŚCI – to ustanie karalności przestępstwa na skutek określonego w ustawie upływu czasu. W polskim systemie prawa karnego przedawnienie karalności zbrodni zabójstwa następuje po 30 latach od chwili popełnienia tego przestępstwa; karalność innych zbrodni po upływie 20 lat; występków zagrożonych karą pozbawienia wolności powyżej 3 lat – po 10 latach; pozostałych występków zagrożonych karą pozbawienia wolności – po 5 latach; zaś występków zagrożonych innymi karami - po 3 latach.
Z kolei karalność przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, ustaje z upływem jednego roku od chwili, w której pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu popełnienia przestępstwa. Termin przedawnienia nie biegnie jeżeli proces karny nie może być wszczęty lub musi być umorzony. Przepisy o przedawnieniu nie mają zastosowania do zbrodni przeciwko pokojowi, przestępstw przeciwko ludzkości oraz przestępstw wojennych a także przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy publicznych w związku z pełnieniem obowiązków służbowych (np., zabójstwo, pozbawienie wolności itp.).

PRZESTĘPSTWO - to zgodnie z artykułem 1par.1 kodeksu karnego, czyn zabroniony (czyli zachowania, a więc działanie lub zaniechanie człowieka zdolnego do ponoszenia odpowiedzialności, którego znamiona zostały określone w ustawie karnej) po groźbą kary przez obowiązującą ustawę. Pojęcie to obejmuje zarówno zbrodnie jak i występki.
Przestępstwo uważa się za popełnione w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był zobowiązany albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu zabronionego nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić. Jeśli przestępstwo popełniono w okręgu działania kilku sądów właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu wszczęto postępowanie przygotowawcze. W sytuacji, gdy nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd (a w postępowaniu przygotowawczym prokurator), w którego okręgu: ujawniono przestępstwo; ujęto oskarżonego (podejrzanego) lub oskarżony (podejrzany) przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowa przebywał.

PRZESTĘPSTWA ŚCIGANE Z URZĘDU - istota ścigania z urzędu polega na tym, iż oskarżyciel publiczny (prokurator) obowiązany jest wszcząć postępowanie karne niezależnie od woli pokrzywdzonego. Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomienia o tym prokuratura lub Policji. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. Zawiadomienie o przestępstwie, co do którego prowadzenie śledztwa jest obowiązkowe, lub własne dane świadczące o popełnieniu takiego przestępstwa Policja przekazuje wraz z zebranymi materiałami niezwłocznie prokuratorowi.
Jedynie w niektórych przypadkach ustawodawca uzależnia ściganie czynów od woli pokrzywdzonego (przestępstwa ścigane na wniosek i przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego).

NA GÓRĘ

PRZESTĘPSTWA ŚCIGANE NA WNIOSEK - przestępstwa należące do grupy przestępstw ściganych z urzędu. Cechą która wyróżnia przestępstwa ścigane na wniosek spośród innych przestępstw jest to, że wniosek o ściganie złożony przez pokrzywdzonego stanowi warunek niezbędny do wszczęcia postępowania. Gdy pokrzywdzony złoży już wniosek, może on być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, natomiast w postępowaniu sądowym za zgodą sądu do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej, chyba że chodzi o przestępstwo określone w art. 197 kk (gwałt). Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne.

PRZESTĘPSTWA ŚCIGANE Z OSKARŻENIA PRYWATNEGO - kodeks karny tylko w czterech przypadkach przewiduje ściganie przestępstw w trybie prywatno-skargowym. Prywatny akt oskarżenia może wnieść pokrzywdzony wobec którego sprawca lub sprawcy dopuścili się przestępstwa:
- spowodowania naruszenia czynności narządów ciała lub rozstróju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni (art.157 § 2 lub 3 kk w związku z § 4),
- pomówienia (art.212 kk),
- zniewagi (art.216 kk),
- uderzenia człowieka lub w inny sposób naruszenia jego nietykalności cielesnej (art.217 kk).
Obowiązkowe wkraczanie organów ścigania w przypadku ich popełnienia byłoby niewskazane, gdyż zamiast złagodzenia, mogłoby pogłębić konflikt. W sprawach prywatnoskargowych sam pokrzywdzony, bez ingerencji oskarżyciela publicznego (który jednak może objąć oskarżenie, jeżeli uzna, że wymaga tego interes społeczny), uprawniony jest do wniesienia aktu oskarżenia i tym samym wszczęcia postępowania sądowego.

PRZESZUKANIE - czynność procesowa dokonywana przez uprawniony organ, mająca na celu wykrycie lub zatrzymanie albo przymusowe doprowadzenie osoby podejrzanej, a także znalezienie rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym. Można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc oraz osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów.

PRZEWÓD SĄDOWY - w procesie karnym najważniejsza część rozprawy głównej, obejmująca przeprowadzenie dowodów , trwająca od odczytania oskarżenia do głosów stron.



SŁOWNIK POJĘĆ PRAWNICZYCH
R - Z



Poszukiwani
Poszukiwani
ePUAP

Adres skrzynki ePuap (PO Toruń) - /9c3gp2yg5i/SkrytkaESP

Kampania edukacyjna

Harmonogram dyżurów prokuratorów

Zobacz listę

Wspieramy
Fundacja Prokuratorów i Pracowników Prokuratury
RODO
© 2007-2018 Prokuratura Okręgowa w Toruniu. Wszelkie prawa zastrzeżone.